Da li ste znali | Giving Balkans

Da li ste znali

DA LI STE ZNALI?
Team Member

5 Jednostavnih načina da smanjimo bacanje hrane


1. Kupujte samo potrebne namirnice
  • Planirajte kupovine
  • Pravite liste za kupovinu 
  •  Budite realni u proceni koliko hrane vam je potrebno 
  • Ne nagomilavajte hranu koja je na akciji 
 2. Pojedite ono što kupite 
  • Prvo konzumirajte hranu kojoj se bliži istek roka „upotrebljivo do“ 
  • Ne spremajte velike količine hrane 
  • U restoranu, tražite da vam spakuju ono što niste pojeli 
  • Hranu u frižideru čuvajte pregledno, kako biste uvek znali šta se u njemu nalazi 
 3. Pravilno čuvajte hranu 
  • Pratite uputstva za čuvanje i skladištenje hrane kako biste sačuvali svežinu i maksimalno produžili rok upotrebe namirnica 
 4. Ne bacajte hranu koja je dobra 
  •  Naučite razliku između rokova trajanja „upotrebljivo do“ i „najbolje upotrebiti do“ i „najbolje upotrebiti do kraja“ 
 5. Podelite hranu 
  • Ukoliko uočite da hranu koju ste kupili nećete pojesti, podelite je sa prijateljima i komšijama 
  • Pratite akcije za doniranje hrane koje se često organizuju u marketima  

Team Member

Da je Trag fondacija predložila, a Narodna skupština usvojila, izmene zakona kojim su podstaknuta davanja neprofitnim organizacijama u svrhu socijalne zaštite


Izmenom Zakona na dobit pravnih lica, usvojenim 2015. godine, donacije pravnih lica u svrhu socijalne zaštite neprofitnim organizacijama su priznate kao poreski trošak, što je do sada bio slučaj samo sa donacijama direktno upućenim institucijama socijalne zaštite, čiji je osnivač država. Ovim je neprofitnim organizacijama koje pružaju usluge socijalne zaštite dat ravnopravan tretman i stvorene su im nove prilike za dodatne izvore finansiranja.

Team Member

Da je Trag fondacija predložila, a Narodna skupština usvojila, izmene zakona kojim su podstaknuta davanja neprofitnim organizacijama u svrhu socijalne zaštite


Izmenom Zakona na dobit pravnih lica, usvojenim 2015. godine, donacije pravnih lica u svrhu socijalne zaštite neprofitnim organizacijama su priznate kao poreski trošak, što je do sada bio slučaj samo sa donacijama direktno upućenim institucijama socijalne zaštite, čiji je osnivač država. Ovim je neprofitnim organizacijama koje pružaju usluge socijalne zaštite dat ravnopravan tretman i stvorene su im nove prilike za dodatne izvore finansiranja.

Team Member

U Srbiji je tokom pandemije donirano preko 19 miliona evra u cilju borbe protiv posledica krize


Od 16. marta do 3. avgusta u Srbiji je donirano 19.176.595 EUR u cilju borbe protiv posledica aktuelne pandemije, od čega je skoro polovina bila namenjena za nabavku medicinske opreme.

Team Member

Pre 13 godina su prvi put dodeljene nagrade za Filantropiju u Srbiji 


VIRTUS nagrada je prva nagrada za filantropiju u Srbiji. Ustanovljena je 2007. godine, inicijativom Trag fondacije sa ciljem da nagradi značajan doprinos razvoju dobročinstva u Srbiji. Do sada je preko 90 pojedinaca, pojedinki i kompanija ponelo titulu dobitnika ove humane nagrade.

Team Member

Festival filantropije se održava već treću godinu za redom sa ciljem promocije kulture davanja i solidarnosti u Srbiji


Ideja festivala je da se kroz kvizove, zanimljivosti i razne aktivnosti građani podstaknu na razmišljanje o značaju davanja i pomaganja onima kojima je pomoć neophodna, a organizacije i kompanije da primene društveno odgovorne modele poslovanja.

Team Member

Građani najviše novca, čak 87,8% svih darovanih suma, daruju naprofitnom
sektoru


Ovaj pozitivan trend ukazuje na sve veće poverenje koje građani imaju u neprofitni sektor. Zanimljivo je da je veliki deo sume koji građani upute neprofitnim fondacijama zapravo namenjen pojedincima i to u svrhu lečenja, što pokazuje da su neprofitne organizacije često ključna spona između građana i onih kojima je pomoć potrebna.

Team Member

Da je istraživanje Agencije Kliping  pokazalo da su mediji objavili dvostruko veći broj tekstova o korporativnomj društvenoj odgovornosti (CSR) tokom 2020. godine u odnosu na isti period u 2019. godini


Do sada, u toku 2020. godine, 63% CSR medijskih objava je bilo posvećeno aktivnostima kompanija u borbi protiv pandemije. Kompanije su svoju društvenu odgovornost iskazale kroz doniranje novčanih sredstava i proizvoda, kupovinu novih respiratora i medicinske opreme, prikupljanju sredstava za pomoć najugroženijim sugrađanima i medicinskom osoblju i mnoge druge načine.

Team Member

U Srbiji je tokom pandemije najviše donirano lokalnim i nacionalnim vlastima, a najveći broj donacija bio je upućen institucijama


Od proglašenja vanrednog stanja, u martu mesecu, pa do 3. avgusta najveći procenat donirane sume u cilju borbe protiv posledica aktuelne pandemije bio je namenjen lokalnim i nacionalnim vlastima, dok su institucije bile primaoci najvećeg broja dobrotvornih akcija.

Team Member

Neprofitne organizacije ne mogu da povrate PDV koji plate za nabavku robe i usluga koje doniraju sa opštekorisnim ciljem


Ovo znači da ukoliko neka nedobitna organizacija odluči da kupi npr. inkubator za bolnicu ili računare za školu, plaća PDV u okviru te nabavke. Imajući u vidu da je opšta stopa PDV-a u Republici Srbiji 20%, ovo znači da na 5 kupljenih inkubatora, neprofitna organizacija plaća državi iznos jednog inkubatora u vidu PDV-a, kao i da organizacija taj iznos PDV-a prvo mora da prikupi od donatora – pojedinaca, kompanija ili organizacija. Zato, radno telo Saveta za filantropiju radi na rešavanju ovog problema, koji bi doprineo većem broju donacija građana, kompanija i organizacija.

Team Member

Samo 12 od 26 banaka u Srbiji ne naplaćuje proviziju za uplatu sredstava u humanitarne svrhe


U bankama u Srbiji se provizije na gotovinske uplate kreću oko 1%. Dakle, na 100 donacija u istom iznosu, jedna donacija odlazi na bankarske provizije, a često postoje i minimalne provizije koje se kreću i preko 100 dinara po nalogu. To znači, da ukoliko neko želi da uplati donaciju od 500 dinara, često mora da plati proviziju višu od 100 dinara ukoliko donaciju uplaćuje gotovinom, na šaleteru banke.

Team Member

Rast od čak 26% je zabeležen u 2019. godini u ukupnoj vrednosti novca koji su građani i kompanije donirali u dobrotvorne svrhe


Na osnovu istraživanja koje je sproveo Catalyst Balkans, ustanovljeno je da je procenjena darovana suma u 2019. godini je čak za 26,2% viša nego u prethodnoj. Procenjuje se da je kroz ukupno 3.037 akcija darovano preko 34,5 miliona evra, naspram 27,3 miliona evra u 2018.

Team Member

Zakon o volontiranju tretira volontiranje kao vid radnog odnosa, a ne kao dobrovoljnu participaciju građana, zbog čega organizator volonterskih akcija snosi dodatne troškove


Ovakav tretman predstavlja poseban problem u slučajevima kada su organizatori udruženja i fondacije, s obzirom na ograničene resurse sa kojima raspolažu i ograničenja u pogledu priznavanja troškova za ove namene.

Team Member

Neoporezivi iznos za stipendije je povećan za skoro 18.000 dinara u odnosu na dotadašnji iznos i sad iznosi 30.570 dinara


Na inicijativu Koalicije za dobročinstvo, Saveta za filantropiju i Ministarstva prosvete, nauke i tehnološkog razvoja, neoporezivi iznos učeničkih stipendija i kredita povećan je sa 11.741 dinara na 30.000 dinara od 1.1.2020. Kako se svake godine ovaj iznos usklađuje 1. februara sa godišnjim indeksom potrošačkih cena iz prethodne godine, neoporezivi iznos stipendija trenutno iznosi 30.570 dinara. Zahaljujući ovom povećanju, kompanije, lokalne samouprave, neprofitne organizacije i ministarstva su podstaknute da povećaju iznose stipendija ili njihov broj.

Team Member

Da na platformi Neprofitne.rs možete da pretražite i informišete se o radu neprofitnih organizacija i steknete uvid u to kako se finansiraju


 U Srbiji postoji preko 33 hiljade registrovanih neprofitnih organizacija (udruženja, fondacija i zadužbina). Kako bi rad organizacija bio vidljiviji, a time podrška zajednice veća, Catalyst Balkans lansirao je Neprofitne.rs, online platformu za ocenu transparentnosti i integriteta neprofitnih organizacija, preko koje NPO mogu da pokažu svoju otvorenost i uticaj, a donatori i zajednica donesu odluke o tome koga je najbolje podržati.

Team Member

Da bi se donacije u hrani povećale za 160 miliona dinara kada bi PDV na ovu vrstu donacija bio ukinut


Prema podacima iz 2018. gotovo 500.000 ljudi u Srbiji nije moglo da zadovolji osnovne životne potrebe. Rezultati analize koju su sprovele i objavile Koalicija za dobročinstvo i Forum za odgovorno poslovanje u okviru Projekta za unapređenje okvira za davanje, pokazuju da bi se u slučaju ukidanja PDV-a, donacije hrane povećale za 160 miliona dinara i ukupno bi iznosile 700 miliona dinara na godišnjem nivou, što bi moglo da obezbedi više od 1,2 miliona dodatnih obroka u narodnim kuhinjama godišnje.

Team Member

Savet za filantropiju je zvanično državno telo pri kabinetu Vlade Srbije, osnovano sa ciljem poboljšanja uslova za razvoj filantropije u Srbiji


Kako je za unapređivanje uslova za dobrotvorna davanja potrebna saradnja različitih aktera, a neophodna podrška državnih organa, Koalicija za dobročinstvo je 2018. godine predložila uspostavljanje Saveta za filantropiju. Odlukom Predsednice Vlade Srbije, Ane Brnabić, 23. avgusta 2018. godine. ovaj Savet je zvanično osnovan i od tada aktivno radi na unapređivanju javnih politika u cilju stvaranja podsticajnog okruženja za davanje u Srbiji.

Team Member

Kompanije u Srbiji imaju pravo na poreske olakšice kada doniraju u opštekorisne svrhe


Poreska uprava je na inicijativu Koalicije za dobročinstvo i Saveta za filantropiju predsednice Vlade u oktobru 2019. godine objavila uputstvo za ostvarivanje poreskih olakšica za donatora. Uputstvo je moguće preuzati sa sajta Poreske uprave (http://poreskauprava.gov.rs/pravna-lica/pregled-propisa/uputstva/5951/uputstvo-za-ostvarivanje-poreskih-olaksica-za-donatore.html). Kompanije imaju pravo da im se kao rashod u poreskom bilansu priznaju izdaci u zbirnom iznosu najviše do 5% od ukupnog Prihoda, ako su izvršeni licima registrovanim, odnosno osnovanim za sledeće namene:
1. zdravstvene, obrazovne, naučne, humanitarne, verske i sportske namene, zaštitu životne sredine, kao i davanja učinjena ustanovama, odnosno pružaocima usluga socijalne zaštite osnovanim u skladu sa zakonom koji uređuje socijalnu zaštitu;
 2. humanitarnu pomoć, odnosno otklanjanje posledica nastalih u slučaju vanredne situacije, koji su učinjeni Republici, autonomnoj pokrajini, odnosno jedinici lokalne samouprave. 

Team Member

 Već drugu godinu za redom, građani su najveći i najaktivniji darodavci u Srbiji


Istraživanje koje je sproveo Catalyst Balkans pokazuje i da su već drugu godinu za redom građani najdarežljiviji ii najaktivniji donatori.
Taj podatak je posebno značajan, ako imamo u vidu da je taj trend karakterističan za društva sa razvijenom filantropijom i demokratijom.
Ako pretočimo to u brojke - kroz procenjenih 1290 akcija davanja građani su donirali čak 43,3% donacija od ukupne darovane sume.

Team Member

Prema sprovedenom istraživanju, sva anketirana privredna društva su se izjasnila da bi povećala vrednost donacija u robi, ukoliko bi donacije u robi/uslugama bile oslobođene plaćanja PDV-a


Jedno od rešenja bi bilo da donacije u robi, posebno hrani, privrednih društava budu oslobođene plaćanja PDV-a, ukoliko daruju narodnim kuhinjama Crvenog krsta i drugim neprofitnim organizacijama koje pružaju slične usluge.

Team Member

Ukoliko neprofitna organizacija organizuje narodnu kuhinju za siromašne, ona plaća PDV na svu potrebnu robu i usluge za organizaciju


Kako bi neutralisali negativni efekti koje nameće režim PDV-a, možemo se ugledati na primere iz Irske i Danske, koje su ovaj problem rešile formiranjem kompenzacionog fonda, iz koga se organizacijama koje deluju za opšte dobro na kraju fiskalne godine vraća plaćeni PDV.